در پی تغییرات اودو 19 در 4 نسخه از 19.1 تا 19.4 حالا odoo 20 وارد فاز عملیاتی شده و تحولی فراتر از چرخه عادی ارتقاهای سالانه برداشته. حجم تغییرات این نسخه و نوع تحولاتی که در هوش مصنوعی اودو، وبسایت و تجارت الکترونیک، حسابداری، انبار، تولید، فروش، منابع انسانی و حتی معماری فنی سیستم اتفاق افتاده، نشان میدهد Odoo تلاش کرده است یک گام جدیتر به سمت ERP خودکار، هوشمند و فرایندمحور بردارد.
ابعاد تغییرات نیز قابل توجه است. در بررسی فنی یکی از منابع معتبر ، ۵۸۵ تغییر در ۵۲ اپلیکیشن و حوزه برای Odoo 20 ثبت شده که شامل ۲۴۹ قابلیت جدید، ۲۹۶ بهبود، ۲۲ Refactoring، ۹ حذف، ۴ تغییر Performance و ۵ تغییر Security است. وب سایت با ۶۰ تغییر، حسابداری با ۴۵ تغییر، ماژولهای عمومی با ۴۱ تغییر، تجارت الکترونیک با ۳۸ تغییر و Spreadsheet با ۳۰ تغییر در میان پرحجمترین بخشهای این نسخه قرار دارند.
اما چیزی که Odoo 20 را واقعاً جذاب میکند فقط تعداد قابلیتهای جدید نیست. هوش مصنوعی در این نسخه از یک ابزار جانبی برای نوشتن متن یا پاسخ دادن به سؤال، به بخشی از موتور اجرای فرایندها نزدیک شده است. AI Agentها میتوانند به فایلها و اطلاعات سیستم دسترسی داشته باشند، رکورد ایجاد یا ویرایش کنند، Automation اجرا کنند و در بخشهایی مانند سایت، مارکتینگ و عملیات سازمان نقش فعالتری بگیرند. در کنار آن، وبسایت و تجارت الکترونیک یکی از بزرگترین بازطراحیهای خود را تجربه کردهاند، حسابداری عمیقتر شده، انبارداری و MRP به سمت برنامهریزی و ردیابی بهتر حرکت کردهاند و Planning عملاً به مرکز مهمتری برای مدیریت عملیات میدانی تبدیل شده است.
odoo در نسخه 20 چه تغییراتی کرده؟
| حوزه | مهمترین جهت تغییر در Odoo 20 |
|---|---|
| هوش مصنوعی | حرکت از AI Assistant به Agent و اتومیشن |
| وبسایت | AI Website Assistant، Editor گستردهتر و امکانات SEO جدید |
| تجارت الکترونیک | امکانات بیشتر فروش، فیلتر، Cross-sell و ویرایش محصولات |
| حسابداری | بهبود Reconciliation، Valuation، Invoice Matching، Assets و Reports |
| انبارداری | Allocation، Replenishment، Traceability و Stock Aging |
| تولید | Planning، BoM، Work Orders و Production Workflow |
| فروش | Pricing، Commission، Invoicing و Portal |
| برنامه ریزی | تبدیل شدن به هاب مهمتری برای Field Service |
| منابع انسانی | Dashboard، Workflow، Attendance و Recruitment |
| API و توسعه | حرکت به سمت JSON-2 و Refactoring بخشهایی از Core |
| Mail / Audit | تغییر مهم در Tracking و Audit |
| Migration | افزایش اهمیت Regression Test برای ماژولهای سفارشی |
هوش مصنوعی در Odoo 20؛ از دستیار به عامل اجرایی
یکی از هیجانانگیزترین بخشهای اودو 20 بدون تردید AI است. در نسخههای قبلی، بسیاری از قابلیتهای هوش مصنوعی بیشتر حول تولید متن، پیشنهاد محتوا یا کمک به کاربر شکل گرفته بودند. معماری جدید به سمت Agentic AI حرکت کرده است؛ یعنی هوش مصنوعی صرفاً اطلاعات تولید نمیکند و در بعضی فرایندها میتواند در اجرای عملیات نیز دخالت داشته باشد.
در بخش هوش مصنوعی نسخه جدید بیست تغییره عمده ثبت شده از جمله:
- Agentic Automation
- پرسیدن سؤال درباره فایلها
- ایجاد رکورد
- ویرایش رکورد
- استفاده از فایلها بهعنوان Context
- فیلتر کردن اطلاعات بر اساس بازه زمانی
- تولید تصویر
- ارسال فایل
- انتخاب خودکار مدل AI
- Default Prompt
- ذخیره Conversationها
- تعامل صوتی
- اتصال Odoo به سرویسها و ابزارهای دیگر
- تغییر مفهوم Topics به Skills
نرم افزار Odoo در حال حرکت از مدلی است که در آن کاربر از AI میپرسد چه کاری انجام دهم؟
به مدلی که در آن میتواند بگوید
این کار را انجام بده.
تغییر معماری AI برای توسعهدهندگان
بنابراین AI در Odoo 20 از نظر عملکرد جلوتر رفته، اما برای توسعهدهندهای که قبلاً اتصال اختصاصی ساخته است الزاماً مهاجرت سادهتری ندارد.
MCP در Odoo 20
Website در Odoo 20؛ یکی از بزرگترین جهشهای نسخه جدید
- دستیار هوش مصنوعی وبسایت (AI Website Assistant)
- نشانگر محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی (AI-generated Content Indicator)
- مسیر راهنمای صفحات (Breadcrumbs)
- منوی گسترده (Mega Menu)
- بهبود فرمهای وبسایت (Form Enhancements)
- گوگل تگ منیجر (Google Tag Manager)
- ردیابی لینکهای QR (QR Link Tracker)
- فایل مخصوص معرفی محتوا به مدلهای زبانی (llms.txt)
- جستوجوی اختصاصی هر ماژول (Module-specific Search)
- بهبود نقشه سایت (Sitemap Enhancements)
- دادههای ساختاریافته (Structured Data)
- بهبود تغییر مسیرها (Redirection Improvements)
- تنظیمات گستردهتر برای بلوکها و چیدمان صفحه (Blocks & Layout Enhancements)
- پیشنمایش نسخه موبایل (Mobile Preview)
- کاروسلهای پویا (Dynamic Carousels)
- ردیابی بازدیدکنندگان (Visitor Tracking)
- ابزارک واتساپ (WhatsApp Widget)
- بهبود قابلیت ترجمه وبسایت (Translation Improvements)
- بهبود نتایج جستوجو (Search Results Improvements)
دستیار هوش مصنوعی وبسایت چه تغییری ایجاد میکند؟
البته همین قدرت، مسئله مجوزهای دسترسی را جدیتر میکند. اگر دستیار هوشمند وبسایت توان ویرایش Page، Form یا Menu را داشته باشد، دسترسی به آن در Website Production باید دقیقاً کنترل شود.
تغییر URLها و SEO در Odoo 20
eCommerce در Odoo 20
در پروژههایی که از Odoo صرفاً برای Backend استفاده نمیکنند و وبسایت اصلی کسبوکار نیز روی Odoo قرار دارد، نسخه ۲۰ یکی از محسوسترین ارتقاهای چند سال اخیر را ارائه میدهد.
حسابداری Odoo 20؛ ۴۵ تغییر در یکی از حساسترین ماژولهای ERP
- توزیع تحلیلی برای تعدیلات و حذف مانده حساب (Analytic Distribution for Write-offs)
- چیدمان گزارش سالانه (Annual Report Layout)
- استهلاک داراییهای ثابت (Asset Depreciation)
- گزارش خلاصه مغایرتگیری بانکی (Bank Reconciliation Summary)
- پیشبینی سطرهای صورتحساب خرید (Bill Line Prediction)
- قواعد تطبیق صورتحساب خرید و فاکتور فروش (Bill/Invoice Matching Rules)
- نرخهای تبدیل ارز (Conversion Rates)
- یادآوری فاکتورهای مشتریان (Customer Invoice Reminders)
- بهبود تشخیص اسناد تکراری (Improved Duplicate Detection)
- ارزشگذاری موجودی کالا (Inventory Valuation)
- پیوستهای ایمیل فاکتور (Invoice Email Attachments)
- مغایرتگیری دستی (Manual Reconciliation)
- تجمیع چند دفتر کل (Multi-ledger Consolidation)
- حسابهای والد (Parent Accounts)
- پرداخت صورتحسابها از داخل اودو (Pay Bills from Odoo)
- جلوگیری از پرداخت تکراری (Prevent Double Payments)
- تطبیق سفارش خرید (Purchase Order Matching)
- مغایرتگیری خودکار (Auto Reconciliation)
- سادهسازی مدلهای دارایی ثابت (Simplification of Asset Models)
- بهبود مالیات تکلیفی هنگام پرداخت (Withholding Tax on Payment Improvements)
پس از مهاجرت از Odoo 19 باید مواردی مانند Trial Balance، حسابهای دریافتنی و پرداختنی، مانده بانک، موارد Reconcile نشده، ارزشگذاری موجودی، داراییهای ثابت، مالیات و ارزهای مختلف میان نسخه قبل و بعد مقایسه شوند.
ماژول انبارداری در Odoo 20؛ فراتر از ثبت ورود و خروج کالا
- گزارش تخصیص موجودی (Allocation Report)
- مشاهده موجودی در تاریخ گذشته (Inventory at a Past Date)
- ارزشگذاری موجودی و بهروزرسانی بهای تمامشده کالای فروشرفته (Inventory Valuation: COGS Update)
- هزینههای جانبی خرید برای محصولات مشخص (Landed Costs for Specific Products)
- مسیرهای انتقال خودکار مختص هر مکان (Location-specific Push Routes)
- اعلانهای عملیات برداشت کالا (Picking Notifications)
- تأمین مجدد موجودی محصولات (Product Replenishment)
- سادهسازی فرایند مرجوعی کالا (Simplified Returns)
- گزارش قدمت موجودی (Stock Aging Report)
- سطوح پیشنهادی موجودی برای قواعد سفارش مجدد (Suggested Stock Levels for Reordering Rules)
- گزارش ردیابی کالا (Traceability Report)
- کد تعرفه گمرکی اختصاصی هر گونه محصول (Variant-specific HS Codes)
- بستهبندی اختصاصی هر گونه محصول (Variant-specific Packagings)
- شماره مرجع خرید تأمینکننده (Vendor Purchase Reference)
- بارکد مکانهای انبار با فرمت ZPL (ZPL Location Barcodes)
این همان نوع تغییری است که شاید در Release Note ساده به نظر برسد، اما در محیط واقعی میتواند مستقیماً روی سرمایه در گردش، کسری موجودی و Overstock اثر بگذارد.
سیستم تولید در Odoo 20؛ تغییرات عمیق در MRP
بخش تولید با ۲۴ تغییر یکی از مهمترین حوزههای ERP odoo است.
قابلیتهای ثبتشده شامل:
- برنامهریزی سفارشهای تولید معوق (Backorder Planning)
- بهبود صورتحساب مواد اولیه و ساختار محصول (Bill of Materials Improvements)
- جایگزینی مواد و اجزای تشکیلدهنده محصول (Component Replacement)
- تولید پیوسته (Continuous Production)
- مدیریت سفارشهای تولید پیشنویس و تأییدشده (Draft vs. Confirmed Manufacturing Orders)
- مصرف انعطافپذیر مواد اولیه (Flexible Consumption)
- ایجاد شماره سریال یا بچ/لات هنگام تکمیل سفارش تولید (Generate Lots/Serials When Closing MOs)
- نمای کانبان سفارشهای تولید (MO Kanban)
- برنامهریزی سفارش تولید در اولین زمان ممکن (MOs Planned ASAP)
- محاسبه هزینه سفارش تولید (MO Cost)
- بازگرداندن سفارش تولید به حالت پیشنویس (Reset MO to Draft)
- تقسیم سفارش تولید (Split MOs)
- نمایش تاریخ انقضا در رهگیری محصول (Traceability Expiration Dates)
- گزارشدهی سفارشهای کار و تولید (Work / MO Reporting)
- نمای کلی مراکز کاری (Work Center Overview)
- نماهای سفارش کار (Work Order Views)
در برخی خطوط تولید لازم نیست یک مرحله بهطور کامل تمام شود تا مرحله بعد شروع شود. مثلاً اگر از ۱۰۰ قطعه، ۲۰ قطعه در مرحله اول آماده شده باشد، همان ۲۰ قطعه میتواند وارد مرحله بعد شود و تولید منتظر تکمیل هر ۱۰۰ قطعه نماند. این قابلیت باعث میشود مراحل تولید بهصورت روانتر و همزمان پیش بروند و فرایند داخل Odoo به شرایط واقعی کارخانه نزدیکتر شود.
بنابراین این تغییر فقط مربوط به ظاهر سفارش تولید نیست؛ بلکه میتواند مستقیماً روی نحوه برنامهریزی و اجرای کار در کف کارخانه (Shop Floor) تأثیر بگذارد.
بنابراین قابلیت بازگرداندن سفارش تولید به حالت پیشنویس (Reset MO to Draft) میتواند برای اصلاح اشتباهات مفید باشد، اما در یک محیط تولیدی واقعی باید قبل از استفاده با سناریوهای مختلف بهدقت آزمایش شود.
منابع انسانی و حقوق و دستمزد در Odoo 20
مجموعه منابع انسانی در Odoo 20 حدود ۴۰ تغییر دارد و بخشهایی مانند ارزیابی کارکنان، حضور و غیاب، اطلاعات پرسنلی، حقوق و دستمزد، استخدام و مرخصی را پوشش میدهد.
مهمترین بخشهای تغییرکرده عبارتاند از:
- ارزیابی عملکرد کارکنان (Appraisals)
- حضور و غیاب (Attendances)
- مدیریت کارکنان (Employees)
- حقوق و دستمزد (Payroll)
- استخدام و جذب نیرو (Recruitment)
- مرخصی و تعطیلات کارکنان (Time Off)
در بخش حقوق و دستمزد، داشبورد و فرایند اجرای حقوق بهبود پیدا کرده و کنترل بیشتری روی اطلاعات قرارداد کارکنان ایجاد شده است. در بخش استخدام نیز هوش مصنوعی و امتیاز تطبیق متقاضی با موقعیت شغلی نقش بیشتری پیدا کردهاند.
یکی دیگر از تغییرات مهم مربوط به نحوه محاسبه مرخصی است. در Odoo 20 امکان محاسبه بر اساس روزهای تقویمی (Calendar Days) یا روزهای کاری (Working Days) اهمیت بیشتری پیدا کرده است. این تفاوت میتواند مستقیماً روی تعداد روزهای مرخصی قابل استفاده کارکنان اثر بگذارد؛ بنابراین سازمانهایی که قوانین مرخصی پیچیده دارند باید تنظیمات این بخش را با دقت بررسی کنند.
بازاریابی در Odoo 20
مجموعه ابزارهای بازاریابی Odoo 20 نیز حدود ۳۰ تغییر دریافت کرده است. این تغییرات در چهار بخش اصلی قرار میگیرند:
- بازاریابی ایمیلی (Email Marketing)
- اتوماسیون بازاریابی (Marketing Automation)
- کارتهای بازاریابی (Marketing Card)
- بازاریابی شبکههای اجتماعی (Social Marketing)
از مهمترین قابلیتهای جدید میتوان به محتوای شرطی (Conditional Content)، ساخت کمپین با هوش مصنوعی (AI Campaign Creation)، اجرای خودکار عملیات بر اساس رویداد (Event Triggers)، کتابخانه قالبها (Template Library)، مدیریت Mentionها و دستیار هوش مصنوعی (AI Assistant) اشاره کرد.
در عمل، اودوو در این آپدیت تلاش کرده است اتوماسیون بازاریابی را بیشتر به اطلاعات واقعی موجود در CRM و فروش متصل کند. بنابراین یک کمپین بازاریابی میتواند بیش از گذشته بر اساس رفتار مشتری، وضعیت سرنخ فروش و اطلاعات ثبتشده در ERP اجرا شود.
پایانه فروش در Odoo 20
ماژول پایانه فروش (Point of Sale / POS) در Odoo 20 حدود ۲۰ تغییر دارد. بخشی از این تغییرات به تجربه کار صندوقدار و بخشی دیگر به مدیریت سفارش و گزارشگیری مربوط میشوند.
از جمله تغییرات مهم میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- نمایش قیمت واحد پایه کالا (Base-unit Price)
- بهبود مدیریت رزروها (Booking)
- نمای کانبان (Kanban View)
- نمای تحلیلی پیوت (Pivot View)
- مدیریت بهتر محصولات ترکیبی (Combo Products)
- بهبود برخی فرایندهای ثبت و مدیریت سفارش
همچنین در یکی از منابع به بهبود ارتباط POS با تجهیزات جانبی مانند پرینتر، پایانه پرداخت و ترازو اشاره شده است.
برای کسبوکارهایی که POS خود را بهصورت اختصاصی توسعه دادهاند، بهخصوص اگر در نسخه ۱۹ تغییرات JavaScript یا رابط کاربری سفارشی داشته باشند، این بخش باید قبل از ارتقا مجدداً آزمایش شود.
Spreadsheet و داشبورد در Odoo 20
ماژول صفحه گسترده (Spreadsheet) در Odoo 20 حدود ۳۰ تغییر دریافت کرده و امکانات تحلیل و نمایش داده در داخل ERP توسعه پیدا کرده است.
برخی از تغییرات مهم عبارتاند از:
- نمودار حبابی (Bubble Chart)
- ستونهای محاسباتی (Calculated Columns)
- بهبود نمودارهای تقویمی (Calendar Charts)
- توسعه منابع داده و قابلیتهای تحلیلی
- بهبود استفاده از Spreadsheet در داشبوردهای مدیریتی
هدف این تغییرات این است که کاربران برای بسیاری از تحلیلهای روزمره مجبور نباشند اطلاعات را از Odoo خارج کرده و در نرمافزارهای جداگانه بررسی کنند. در نسخه ۲۰، Spreadsheet و Dashboard بیش از گذشته به بخشی از محیط تحلیل داده داخل خود ERP تبدیل شدهاند.
تغییرات فنی Odoo 20 که توسعهدهندگان باید جدی بگیرند
۱. تغییر Mail Tracking
۲. Push Notification دیگر به Firebase متکی نیست
JSON-2 و APIهای Odoo 20
بنابراین برای پروژهای که اکنون XML-RPC دارد، مهاجرت اضطراری فقط برای اجرای Odoo 20 ضروری نیست؛ ولی از نظر معماری بهتر است چرخه Odoo 20 برای آماده شدن جهت JSON-2 استفاده شود.
جمعبندی
اگر Odoo 19 را مرحلهای مهم در بلوغ تجربه کاربری و ورود جدیتر AI بدانیم، Odoo 20 مرحلهای است که اودو تلاش میکند هوش مصنوعی، اتوماسیون و عملیات ERP را در یک لایه واحد به هم نزدیک کند.
در عین حال باید یک واقعیت را در نظر داشت که این نسخه به تازگی منتشر شده و باید آزمایش های مربوط به خود را پس دهد. اودو ایران به عنوان بزرگترین تیم استقرار و توسعه اودو در ایران قدم به قدم همراه تمامی دوستداران odoo است.